{"id":7376,"date":"2024-03-12T13:26:38","date_gmt":"2024-03-12T10:26:38","guid":{"rendered":"https:\/\/env4cyp.eu\/?p=7376"},"modified":"2024-06-06T12:13:57","modified_gmt":"2024-06-06T09:13:57","slug":"are-we-ready-to-live-in-peace-with-olive-trees","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/are-we-ready-to-live-in-peace-with-olive-trees\/","title":{"rendered":"Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famaya haz\u0131r m\u0131y\u0131z?"},"content":{"rendered":"<div id=\"fws_69ea556251d60\"  data-column-margin=\"default\" data-midnight=\"dark\"  class=\"wpb_row vc_row-fluid vc_row\"  style=\"padding-top: 0px; padding-bottom: 0px; \"><div class=\"row-bg-wrap\" data-bg-animation=\"none\" data-bg-overlay=\"false\"><div class=\"inner-wrap\"><div class=\"row-bg viewport-desktop\"  style=\"\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"row_col_wrap_12 col span_12 dark left\">\n\t<div  class=\"vc_col-sm-12 wpb_column column_container vc_column_container col no-extra-padding inherit_tablet inherit_phone\"  data-padding-pos=\"all\" data-has-bg-color=\"false\" data-bg-color=\"\" data-bg-opacity=\"1\" data-animation=\"\" data-delay=\"0\" >\n\t\t<div class=\"vc_column-inner\" >\n\t\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\t\n<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t<div style=\"text-align: justify; text-justify: inter-word;\">\n<p data-pm-slice=\"0 0 &#091;&#093;\"><strong>12 Mart 2024 , Tu\u011fberk Emirzade | Biyolog<\/strong><\/p>\n<p>As\u0131rlard\u0131r bar\u0131\u015f ve arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n simgesi olan zeytin a\u011fac\u0131, hem tar\u0131msal \u00fcretim a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem de k\u00fclt\u00fcrel ve ekolojik a\u00e7\u0131lardan de\u011ferlidir. Bir zamanlar aile b\u00fcy\u00fcklerinin hat\u0131ralar\u0131n\u0131 sonraki ku\u015faklara aktaran ve ailenin bir ferdi say\u0131lan zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile olan ili\u015fkimiz zaman i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fti ve zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u015fimdilerde s\u0131kl\u0131kla peyzaj veya odun ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131l\u0131r hale geldi. Zeytin a\u011fac\u0131na ait bir g\u00f6vde yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, asl\u0131nda yokolan sadece bir zeytin a\u011fac\u0131 de\u011fil, tarihimiz, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimizdir.<\/p>\n<p>K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n g\u00f6rsel dokusunun vazge\u00e7ilmezi olan zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 azald\u0131k\u00e7a Girne daha az Girne, Karpaz daha az Karpaz ve Lefke daha az Lefke olmaktad\u0131r. \u00dclkemizde 1980\u2019den 2018 y\u0131l\u0131na dek tar\u0131m ve do\u011fal kaynaklardan sorumlu yerel kurumun istatistiki verilerine g\u00f6re 216,469 zeytin a\u011fac\u0131 yok edilmi\u015ftir. <a href=\"http:\/\/tarim.gov.ct.tr\/statistikler\" data-inline-card=\"\" data-card-data=\"\">\u00a0(Referans Link)<\/a><\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 yan\u0131nda zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 ekosistemin de bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok zeytinlikte ekosistemi destekleyen a\u011fa\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bulunan yabani bitkiler, ta\u015f ba\u011flamalar ve mevsimsel su birikintileri, yaban hayat\u0131 i\u00e7in ya\u015fam alan\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6zellikle ya\u015fl\u0131 zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6vdesindeki oyuklar ve kovuklar, bayku\u015flar ve kertenkeleler gibi bir\u00e7ok hayvana ev sahipli\u011fi yapar.  \u0130spanya\u2019da yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada zeytin bah\u00e7elerinde zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda 75 farkl\u0131 bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu tespit edilmi\u015ftir. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi ara\u015ft\u0131ran bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise zeytinliklerde 70 farkl\u0131 omurgal\u0131 ve 160\u2019tan fazla omurgas\u0131z hayvan t\u00fcr\u00fcne rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yakacak odun \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla yap\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 derin budamalar, hem a\u011fa\u00e7 i\u00e7in hem de a\u011fac\u0131n destekledi\u011fi ekosistem i\u00e7in zararl\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde budanan bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n tekrar verimli bir a\u011fa\u00e7 haline gelmesi \u00e7ok uzun y\u0131llar almaktad\u0131r. Budanmadan \u00f6nce, a\u011fac\u0131 yuva olarak, t\u00fcnek olarak, besin kayna\u011f\u0131 olarak kullanan ku\u015flar ve s\u00fcr\u00fcngenler ise bir anda ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 kaybetmektedirler. Avrupa Birli\u011fi\u2019nde ya\u015fl\u0131 zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan olu\u015fan zeytinlikler arazi kullan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem biyo\u00e7e\u015fitlilik hem de k\u00fclt\u00fcrel peyzaj\u0131 yans\u0131tmas\u0131 nedeniyle \u201cy\u00fcksek do\u011fal de\u011fere sahip tar\u0131msal alan\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Adam\u0131zda ekolojik peyzaj alan\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f olan L\u00fcbnanl\u0131 bilim insan\u0131 Dr. Jala Makhzoumi, \u201cEkolojik Peyzaj Tasar\u0131m\u0131 ve Planlamas\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda zeytinliklerin \u201cmultifonksiyonel peyzaj tipi\u201d olarak de\u011ferlendirildi\u011fini belirtmekte ve faydalar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlemektedir:<\/p>\n<ul class=\"ak-ul\">\n<li><strong>Ekolojik:<\/strong> Do\u011fal hayat\u0131 ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi destekler.<\/li>\n<li><strong>Ekonomik:<\/strong> Zeytin ve zeytinya\u011f\u0131 \u00fcretimi olmas\u0131 nedeni ile ekonomik \u00f6nemi vard\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Sosyok\u00fclt\u00fcrel:<\/strong> Zeytin toplamak, ya\u011f \u00e7\u0131karmak, zeytinya\u011f\u0131 ticareti gibi sosyo-k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerin devam\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/li>\n<li><strong>Tarihi:<\/strong> Ku\u015faklar boyu a\u011fa\u00e7lar\u0131n canl\u0131 kalmas\u0131ndan dolay\u0131, aile yadig\u00e2r\u0131 a\u011fa\u00e7lar bireylerde kimlik ve aidiyet hissini g\u00fc\u00e7lendirir, ailelerin geleneklerini ya\u015fat\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Estetik:<\/strong> Zeytinliklerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc k\u0131rsal alanlar\u0131n peyzaj\u0131n\u0131 estetik olarak y\u00fckseltir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>K\u0131br\u0131s\u2019\u0131n kuzeyinde, zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n kesilmesi ve budanmas\u0131 ile ilgili yasal metinler bulundu\u011fu halde denetim yetersizli\u011finden dolay\u0131 bir\u00e7ok zeytin a\u011fac\u0131 odun \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla katledilmektedir. En son 2004\u2019te de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lan yasal metinlere g\u00f6re zeytin odununun kesimi, s\u00f6k\u00fcm\u00fc ve sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in izin al\u0131nma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Gerekli izni almayan bir ki\u015fi bir su\u00e7 i\u015flemi\u015f olur ve mahkumiyeti halinde para cezas\u0131na veya hapis cezas\u0131na veya her iki cezaya birden \u00e7arpt\u0131r\u0131labilir. Bundan ayr\u0131 olarak, odunun sat\u0131\u015f\u0131na \u00f6zel olarak yetki veren bir ruhsat al\u0131nmadan zeytin odununu sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karan bir ki\u015fi bir su\u00e7 i\u015flemi\u015f olur ve mahkumiyeti halinde odunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc m\u00fcsadere edilir, para cezas\u0131na ve hapis cezas\u0131na veya her iki cezaya birden \u00e7arpt\u0131r\u0131labilir. Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131 ile ilgili yasal d\u00fczenleme olsa da denetimin yetersiz olmas\u0131ndan dolay\u0131 ka\u00e7ak kesimler yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Biz zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 koruyup onlarla bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak istiyorsak, a\u015fa\u011f\u0131dakileri uygulamaya ba\u015flamal\u0131y\u0131z:<\/p>\n<ul class=\"ak-ul\">\n<li>Sat\u0131lan odunlar\u0131 bir sertifikasyon sistemine tabi tutup sadece sertifikal\u0131 odunlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na izin vermeliyiz.<\/li>\n<li>Sertifikas\u0131z sat\u0131\u015flar\u0131 engellemek i\u00e7in s\u0131k\u0131 denetim uygulamal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<li>Budama izinlerini detayland\u0131rip budama yap\u0131lan a\u011fa\u00e7larda (i\u00e7i bo\u015falm\u0131\u015f veya bo\u015falmam\u0131\u015f) g\u00f6vdelerin kesilmesini engellenmeliyiz. A\u011fac\u0131n tac\u0131n\u0131 olu\u015fturan ana dallar\u0131n budamas\u0131nda kal\u0131nl\u0131k k\u0131s\u0131tlamas\u0131 getirerek \u00e7ap\u0131 veya \u00e7evresi belli bir de\u011ferden daha y\u00fcksek olan dallar\u0131n kesilmesini \u00f6nlemeliyiz.<\/li>\n<li>Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n dipten kesilmesini yasaklamal\u0131 sadece aktar\u0131lmas\u0131na izin vermeliyiz.<\/li>\n<li>An\u0131t zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmal\u0131 ve adadaki an\u0131t zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n envanterini \u00e7\u0131karmal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<li>Herhangi bir zeytin a\u011fac\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yer ba\u015fka bir ama\u00e7la kullan\u0131lmak durumundaysa bu a\u011fac\u0131 mutlaka do\u011fru \u015fekilde aktarmal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<li>Bir\u00e7ok a\u011fac\u0131n birarada oldu\u011fu bir \u201czeytinlik\u201d aktar\u0131lacak ise tek tek ev bah\u00e7elerine veya yol kenarlar\u0131ndaki ref\u00fcjlere de\u011fil, m\u00fcmk\u00fcnse tekrar ayni \u015fekilde bir \u201czeytinlik\u201d olu\u015fturacak \u015fekilde dikmeli ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fe sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131ya devam etmesini sa\u011flamal\u0131y\u0131z.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Her\u015feyden \u00f6nce zeytin a\u011fac\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131p, do\u011fam\u0131z ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fimiz i\u00e7in faydalar\u0131n\u0131 anlamal\u0131y\u0131z. Son zeytin a\u011fac\u0131 da kesildi\u011finde adam\u0131z\u0131n ve bizim neler kaybedece\u011finin bilincinde olmal\u0131y\u0131z. Zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 ve zeytinlikleri korumak i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapmaya haz\u0131r m\u0131y\u0131z? E\u011fer de\u011filsek onlar\u0131 kaybetmeyi g\u00f6ze al\u0131yor musunuz?<\/p>\n<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 style=\"font-size: 34px;text-align: left;font-family:Great Vibes;font-weight:400;font-style:normal\" class=\"vc_custom_heading\" >Tu\u011fberk Emirzade<\/h2>\n\t\t\t<\/div> \n\t\t<\/div>\n\t<\/div> \n<\/div><\/div>\n\t\t<div id=\"fws_69ea5562522fb\"  data-column-margin=\"default\" data-midnight=\"dark\"  class=\"wpb_row vc_row-fluid vc_row\"  style=\"padding-top: 0px; padding-bottom: 0px; \"><div class=\"row-bg-wrap\" data-bg-animation=\"none\" data-bg-overlay=\"false\"><div class=\"inner-wrap\"><div class=\"row-bg viewport-desktop\"  style=\"\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"row_col_wrap_12 col span_12 dark left\">\n\t<div  class=\"vc_col-sm-12 wpb_column column_container vc_column_container col no-extra-padding inherit_tablet inherit_phone\"  data-padding-pos=\"all\" data-has-bg-color=\"false\" data-bg-color=\"\" data-bg-opacity=\"1\" data-animation=\"\" data-delay=\"0\" >\n\t\t<div class=\"vc_column-inner\" >\n\t\t\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t\t\t\n<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\" >\n\t<div class=\"wpb_wrapper\">\n\t\t<div class=\"vc_element vc_vc_row vc_container-block vc_layout_1\" data-shortcode-controls=\"&#091;&quot;edit&quot;,&quot;clone&quot;,&quot;delete&quot;&#093;\" data-container=\"1\" data-model-id=\"e713677e-461d\" data-tag=\"vc_row\">\n<div id=\"fws_666179db83496\" class=\"wpb_row vc_row-fluid vc_row ui-sortable\" data-column-margin=\"default\" data-midnight=\"dark\">\n<div class=\"row_col_wrap_12 col span_12 dark left\">\n<div class=\"vc_element vc_vc_column vc_container-block vc_col-sm-12 nectar-vc-el-outline-active\" data-shortcode-controls=\"&#091;&quot;edit&quot;,&quot;clone&quot;,&quot;delete&quot;&#093;\" data-container=\"1\" data-model-id=\"1301ac5e-1e00\" data-tag=\"vc_column\">\n<div class=\"wpb_column column_container vc_column_container col no-extra-padding inherit_tablet inherit_phone\" data-padding-pos=\"all\" data-has-bg-color=\"false\" data-bg-color=\"\" data-bg-opacity=\"1\" data-animation=\"\" data-delay=\"0\">\n<div class=\"vc_column-inner\">\n<div class=\"wpb_wrapper vc_element-container ui-sortable\">\n<div class=\"vc_element vc_vc_column_text\" data-shortcode-controls=\"&#091;&quot;edit&quot;,&quot;clone&quot;,&quot;delete&quot;&#093;\" data-container=\"\" data-model-id=\"b1a0f480-5ab7\" data-tag=\"vc_column_text\">\n<div class=\"wpb_text_column wpb_content_element\">\n<div class=\"wpb_wrapper\">\n<p><em>Bu blogun i\u00e7eri\u011fi tamamen yazar\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r ve Avrupa Birli\u011fi'nin g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tmayabilir.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\t\t\t<\/div> \n\t\t<\/div>\n\t<\/div> \n<\/div><\/div>\n<!-- \/wp:post-content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"12 March 2024, by Tu\u011fberk Emirzade | Biologist Olive trees, which have been a symbol of peace and friendship for centuries, are valuable both in...","protected":false},"author":1,"featured_media":7417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_view_id":"","footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7376","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-biodiversity"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7376"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8138,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7376\/revisions\/8138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7417"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/env4cyp.eu\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}